✳ گفتگو با استاد فخفوری هنرمند معاصر
* غلامرضا نصراللهی




خاندان هنرمند فخفوری چند سده است که در اصفهان به کار چیت سازی و تولید پارچه قلمکار مشغولند.
سه شنبه بعد از ظهر ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ در هوایی نسبتا خنک میهمان برادران فخفوری در سرای چیت سازها در بازار اصفهان بودم.
کارگاه چیت سازی اخوان فخفوری بنایی طاق و چشمه ای در نزدیکی میدان نقش جهان است . استاد علیرضا فخفوری و برادرش استاد محمدرضا در این کارگاه به تولید پارچه قلمکار می پردازند. استاد علیرضا با آنکه برادر بزرگتر است کمتر صحبت می کند ولی در لابلای گفتگو های من و برادرش توضیحاتی می دهد و اطلاعات ما را تکمیل می کند.
گفتگو با برادران فخفوری شروع می کنیم. استاد محمدرضا بسیار خوش برخورد و خوش لهجه است . و چنین می گوید :



سابقه هنر چیت سازی در اصفهان به دوره صفویه می رسد و اجداد ما در این شغل بوده اند و پیشه و هنر موروثی و اجدادی ماست.
محله پدری ما محله دروازه نو کوچه ی مدرسه خواجه عمید و پشت مسجد حاج طالب است.جد اعلای ما حسن چیت ساز فرزندی داشته به نام میرزا باقر که در این شغل بوده و پسرش حسنعلی فخفوری که پدر بنده است و سه پسرش من و برادر بزرگترم علیرضا و برادر کوچکتر حمیدرضا پیش او این هنر را یاد گرفته ایم.

مادر پدرم صغرا خانم دختر مرحوم استاد حاج کریم چیت ساز بوده و ایشان هم از اساتید این هنر بوده و در اینجا کار می کرده و در تکیه شیخ مرتضی ریزی در تخت فولاد به خاک رفته. و از فرزندانش مرحوم حاج حسن خندان در قبرستان باغ رضوان دفن شده و مرحوم مهدی خندان برادرش در تکیه ریزی دفن شده است.

اما استاد میرزا باقر چیت ساز غیر از پدر من دو پسر دیگر داشته که آنها هم در کار چیت سازی بوده اند . یکی حاج عباسعلی فخفوری که در باغ رضوان دفن است و دیگری علی که در سن ۱۷ سالگی فوت شده و در تکیه ریزی به خاک رفته است.

اما یکی از دامادهای حاج کریم چیت ساز ، شوهر خاله ی پدرم ، مرحوم حاج تقی است که به خرید و فروش چینی و بلور مشغول بوده و چون به ظروف چینی فخفوری گفته می شد شناسنامه به نام فخفوری گرفت و خاندان ما هم شناسنامه به نام فخفوری گرفتند.

پدرم مرحوم حسنعلی فخفوری فرزند میرزا باقر در سال ۱۳۰۶ در محله دروازه نو متولد شده و در ۳ سالگی پدرش را از دست داد. مدتی در یک مکتب خانه در دروازه نو درس خواند و از آغاز نوجوانی به کار چیت سازی مشغول شد . ایشان در سال ۱۳۹۹ فوت شده و در قطعه نام آوران قبرستان باغ رضوان دفن شد. از شاگردانش ما سه برادر علیرضا و محمدرضا و حمیدرضا هستیم و همچنین کسانی چون حاج حسن رنگ آمیز ، محمود قربانی ، محمد حاجیان رایگانی و و برادرش نصرالله حاجیان ، شیخ عباس صباغی ، رضا سازی ، محمود کریمی و ابراهیم اکبری پیش پدرم شاگردی کرده اند.

دایی ما حاج حسین طرزی فرزند عبدالعلی دبیر اداره فرهنگ اصفهان بوده و مدتی هم مدیر مدرسه حکیم سنایی بود. و منزلش نزدیک میدان شهداست .و در باغ رضوان به خاک سپرده شد. او خطاط ماهری بود و خط زیبای او روی بیرق ها و پرده های حسینیه بنی فاطمه و جاهای دیگر هست.

اما برادر بزرگ من علیرضا فخفوری در ۲۴ فروردین ۱۳۲۴ در محله دروازه نو متولد شده و از حدود ۸ سالگی نزد پدر کار کرده و چیت سازی را آموخت. در کنار آن به تحصیل پرداخت و ابتدایی را در مدرسه حکیم نظامیبه مدیریت اقای نیکزاد و متوسطه را در هنرستان کاوه گذراند . من و ایشان از کودکی تا امروز در کنار هم به تولید پارچه قلمکار مشغول بوده ایم. ایشان دو پسر به نام امیر و احسان دارند که هر دو از چیت سازی سررشته دارند.

من محمدرضا فخفوری در اول فروردین ۱۳۴۱ متولد شدم و از همان کودکی و نوجوانی نزد پدرم به کار پرداختم. ابتدایی را در مدرسه حکیم سنایی و متوسطه را در گذراندم . پسرم حسین نام دارد و از این هنر با اطلاع است.

برادر کوچکتر من حمیدرضا در اول مرداد ۱۳۴۳ متولد شده و تحصیلاتش را در رشته برق در هنرستان کاوه انجام داده و به کار چیت سازی مشغول است. در جای دیگری کارگاه دارد و با ما هم همکاری دارد. و دو فرزندش فرزاد و محمد فخفوری از این هنر آگاهی دارند .

من و برادرانم بارها در نمایشگاه های امارات متحده غربی ، بحرین ، لبنان ، روسیه و پاکستان شرکت کرده و کارگاه خود را آنجا برده و آثار خود را به نمایش گذاشته ایم و به همین خاطر تقدیرنامه دریافت کرده ایم.