پاره ای از اشعار ابوالفتح بستی در یک مجموعه نفیس در کتابخانه آستان قدس رضوی

ابوالفتح ، علی بن محمّد بُستی از شاعران و منشیان معروف قرن چهارم . در بُست * متولّد شد. همانجا حدیث و فقه و ادب آموخت . شاگرد ابن حِبّان محدّث بود و محدّثی دیگر به نام خطّابی (متوفی 388) با او دوستی داشت . پیرو مذهب شافعی بود و در جوانی کاتب بایْتوز، امیر بست گردید و چون در 367 شهر به دست سبکتگین افتاد شاعر نیز به امیر فاتح پیوست .

ابوالفتح بستی قبلاً نیز از نویسندگان دولت سامانی بود و بعدها در دستگاه یمین الدوله محمود نیز خدمت کرد و در 400 یا 401، در شهر اوزجند، در حالی که مورد بی مهری محمود واقع شده بود، تبعیدی وار درگذشت . ثعالبی در یتیمة الدّهر او را بسیار ستوده و در تجنیس ، صاحب طریقة مخصوص دانسته است . در مقام ادبی او این بس که صاحب خزانة الخیال وی را همطراز ابواسحاق صابی شمرده و معتقد است که هر کس خواهد که بر گنجینه های جناس راه یابد، ناگزیر باید در رسائل ابواسحاق صابی و اشعار ابوالفتح بستی تتبّع کند .

دیوان اشعار بستی در 1294، در بیروت به چاپ رسیده است . معروفترین قصیدة او نونیه ای است به نام «عنوان الحِکَم » که جنبة تعلیمی دارد و در تعداد ابیات آن اختلاف است . بدر جاجرمی * این قصیده را به زبان فارسی به نظم کشیده است . بستی به فارسی نیز اشعاری دارد. ثعالبی در معرّفی بستی ، به وصف ویژگی شعرش پرداخته و بعضی ابیات او را در حدّ اعجاب دانسته است . وی با بستی دوست بود و به ترغیب بستی کتاب اَحْسَنُ ما سَمِعْتُ را تألیف کرد . مضمونهای شعری بستی عبارت است از : غزل و باده ، ادبیات ، طبیّات و فلسفه ، نجوم ، مدح ، اخوانیات ، شکوی '، ذمّ و هجا، شَیب و کِبَر (جوانی و پیری )، امثال و نوادر و حکم . شرح احوال و معرفی آثار او را دکتر محمد مرسی الخولی تحت عنوان ابوالفتح البستی حیاته و شعره به چاپ رسانده است .

منبع : دانشنامه جهان اسلام

معرفی مجموعه آستان قدس:

مجموعۀ شمارۀ 12502 را کاتبی ناشناس در سال 396ق به خط نسخ کهن در نیشابور کتابت کرده است. تعداد اوراق آن 62 برگ دوازده سطری و شامل تدبیر الصحه بالمطعم و المشرب از ابوزید حنین بن اسحاق عبادی (194 - 260ق) از مترجمان نامور دانش‌های یونانی، به‌ویژه پزشکی به سریانی و عربی؛ اظهار مساوی شعر ابی‌الطیب المتنبی نوشتۀ صاحب بن عباد (326-385ق) وزیر مؤیدالدوله دیلمی؛ روزنامجه نوشتۀ صاحب بن عباد برای ابن العمید (د 360 ق) وزیر آل بویه، در ذکر وقایعی که در بغداد بر وی گذشته است؛ و اشعار پراکنده، شامل 29 قطعه از ابوالفتح بستی، ادیب و شاعر ذواللسانین (360-‌401ق) و ابیاتی از ابن المعتز و ابوتمام و ابوعبدالله محمد بن یعقوب و شاعری دیگر است.

فهرست اسامی مشاهیر اصفهان در کتاب تاریخ اصفهان ندیم الملک

در کتاب تاریخ اصفهان نوشته ی حیدرعلی ندیم الملک اسامی تعدادی از شاعران، دانشمندان ، فیلسوفان ، عارفان و بزرگان اصفهان آمده است بدین شرح

و از سلسله حكماء الهی

* مرحوم آخوند ملا علی نوری استاد مرحوم ملا هادی سبزواری

* و مرحوم آقا محمد رضا قمشه

* و آقا میرزا حسن پسر مرحوم اخوند ملا علی نوری

* و مرحوم اخوند ملا محمد اسمعیل واحد العین

* و مرحوم آقا محمد بید آبادی

*و آقا میرزا حسن چینی

* و مرحوم میرزا عبدالوهاب معتمد الدوله متخلص به نشاط

* و مرحوم ملا عبدالجواد خراسانی در طب و فقه

* و ملا حیدر صباغ در طب

* و ملا محمد صادق صباغ كه در ادبیت اعجوبه بوده

* و ملا محمد حسین ملا ولی الله در ریاضی

* و مرحوم آقا میرزا ابوالحسن جلوه

* و مرحوم مرتضی قیل خان پسر نظام الدوله از نواده صدر اعظم اصفهانی كه جامع فنون فضائل بوده

* و مرحوم میرزا محمد نصیر ملاباشی در ادبیت

* و در این اواخر، مرحوم آخوند ملا محمد كاشی كه علاوه بر مقامات علمی در زهد و ورع مرتاض و كراماتی داشته

* و مرحوم میرزا محمد حسین همدانی استاد راقم كه در اغلب علوم مجتهد خصوصا در حكمت الهی استاد و صاحب تالیفات زیاد و راقم رساله حكمت را خدمت او تحصیل نمودم

و از ادباء :

* مرحوم میرزا محمد حسین فروغی ملقب به ذكاء الملك

و از شعرا:

* آقا سید محمد حسین مجمر ملقب به مجتهد الشعراء

* و شمس الشعراء سروش

* و تاج الشعراء میرزا شهاب

* و میرزا آقا خان پرتو

* و میرزا مسكین

* و میرزا عمان سامانی

* و میرزا ابوالفتح دهقان سامانی

و از صاحبان خط :

* میر عماد

* و علی رضا عباسی

* و میرزا صالح

* و آقا محمد باقر سنجوارسو

* و میرزا عبدالجواد

* و آقا غلام علی

* و اشرف الكتاب آقا زین العابدین در نسخ

* و میرزا خانی

* و میرزا اصفی

* و میرزا عبدالرحیم افسر..