فهرست برخی از تاجران اصفهان در عصر قاجار

در میان اسناد موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران اسنادی شامل اسامی برخی از تاجران اصفهان در عصر قاجاریه است.

مكاتبات تجاری و شخصی میرزا محمد مشكی(۴۴۰گ)، شامل نامه های برخی تاجران اصفهانی از مصر و اصفهان به میرزا محمد تاجراصفهانی معروف به تاجر مشكی و برخی نامه هایی كه خود او از مصر یا اصفهان به فرزندش محمد جواد مشكی نوشته است ، مربوط به سالهای ۱۲۹۶-۱۳۲۳ق. برخی تاجرانی كه نامه هایشان در این مجموعه هست عبارت اند از: ابوالقاسم و احمد كازرونی ، عبدالحی اصفهانی، غلامعلی اصفهانی ، علی اكبر اصفهانی كه مكاتبات او برروی سربرگ تجارتخانه اش در مصر انجام شده است ، عبدالجواد مشكی ، محمد حسن اصفهانی، اسدالله اصفهانی، محسن اصفهانی، محمد جواد مشكی، محمد رفیع مشكی، محمد حسین مشكی، حسین علی اصفهانی، عبدالرحیم اصفهانی، علی نقی اصفهانی و نصرالله اصفهانی.همچنین چند نامه كه از طرف تجارتخانه عبدالكریم و عبدالمجید جواهری زاده در استامبول ، تجارتخانه حبیب صباغ در بیروت و دمشق ، عبدالكریم حسنی در مصر ودیوید سامسون در لندن ، ارسال شده و برروی سربرگ مخصوص آنها نوشته شده است.علاوه بر این چند برگ صورت حساب ، حواله ، برات‌، و صورت اجناس نیز در این مجموعه وجود دارد.مجموعه دیگری از نامه های تجاری میرزا محمد مشكی به شماره ۱۱۵۱۰ در كتابخانه مركزی دانشگاه تهران محفوظ است.

اینک جهت تکمیل مطلب اسامی برخی از تاجران اصفهان در عصر قاجار تقدیم می شود

۱. عبدالمحمود تاجر اصفهانی

محمد حسين عشقي ذهبي ابن ميرزا محمد فايق در سال ۱۳۰۶ ق. نسخه ای از کتاب " السلوک " ابوالقاسم ( میرزا بابا ) دهبی شیرازی را حسب فرمایش عمدة التجار آقا عبدالمحمود تاجر اصفهانی كتابت كرده است که به شماره ۱۰۳۲۷/۱. در کتابخانه مجلس شورای اسلامی. وجود دارد. ( فهرست مجلس ج ق۲ ص )

یادداشتی درباره قحطی سال ۱۲۸۸ هجری قمری

در یکی از اوراق "  کبری " در منطق ،  تالیف علی بن محمد جرجانی که در سال ۱۲۶۱ ه. ق. کتابت شده است یادداشتی نوشته اند که به لحاظ تاریخی ارزشمند است

سال ۱۲۸۸ چنان بر مردم فقیر راه معاش بسته شد كه به تعریف و توصیف نمی آید كه شرح و بسط دارد ، از آن جمله : مدت دو سال حاصل نیامد ، و در سال ۸۸ مجموع گاوها را كشتند ، گوشت گاو را دو من یك قران می دادند كسی نمی گرفت ، مابقی گاوها كه باقی مانده بود در سال ۸۸ مجموعاً ناخوش شدند و بمردند ، اكثر از مزارعها ، قنوات اصلاً آب بیرون نیامد ، باغات و زراعت همگی خشك شدند ، مأكولات از گرانی به حد شد كه سیب دو من یك قران ، پیاز دو من یك قران شد ، مجموع مأكولات به این روش معامله می شد ، هر چه چشم و گوش فرا داشتیم كه گندم یك من پنج سیر بخوریم ، نخوردیم ، از سه چهارك زیاده نخوردیم و ...» و یادداشت «۲۵ رجب ، میرزا صادق بیك به عزم شیراز وارد اصفهان شد ، برای دیدار با شاه تا كنیه دیرین و محبت .

 

این کتاب در کتابخانه حوزه علمیه آشتیان موجود است.